laatst aangepast: 21-10-2009 | 14:50

uit het boek Honderd jaar musiceren in Posterholt | auteur Jeu Veelen
1926-1945
BAIR WOLTERS

Na het vertrek van Jean Rulkens ging de directie over op een muzikant uit eigen gelederen. Dat was het lid Bair (Bart) Wolters die in de jaren dertig uitgroeide tot ongetwijfeld de bekendste apostel op het terrein van zang en muziek in de Roerstreek. Zijn naam werd al vanaf 1923 genoemd als onderdirecteur, belast met de opleiding van de leerlingen. Directeur Jean Rulkens schreef toen aan de secretaris: "Amice Pierre (Pier van Bree). Ben verhinderd vanavond te komen. Leeren jullie zelf maar wat. Bart (Wolters) en J(ac) Biermans weten het". Hendrikus Hubertus Wolters, in Posterholt beter bekend als Bair van Diel, werd op 27 oktober 1899 in Posterholt geboren, als zoon van een slager annex caféhouder. Toen hij in 1930 trouwde verhuisde hij naar Sint Odiliënberg en daar bleef hij wonen tot zijn overlijden in 1986.

Als achtjarige zong Bart al in een Posterholts knapenkoor en als twaalfjarige blies hij de tuba in de harmonie, waar hij uitgroeide tot een gevierd solist. Maar Bart wilde méér en hogerop. Daarom volgde hij verder muziekonderwijs bij de bekende dirigent Max Guillaume -een vakman- en bij de Roermond­se muziekpedagoog Elbert Franssen. Muzikale opleiding en vorming kreeg hij ook in Duitsland. Als jongeman trok hij jaren lang te voet van Posterholt naar Heinsberg om er vioollessen te nemen bij de beroepsmusicus Krückel in Heinsberg. Het was dan ook niet verwonderlijk dat hij in 1925 directeur werd van de in 1910 opgerichte Instrumentalverein van Karken. Met een boerenbedrijfje moest Bair Wolters voor een groot gezin de kost verdienen. Tijdens zijn carrière als semi-beroepsdirigent stond hij voor muziekgezelschappen in Sint Odiliënberg, Merum, Vlodrop en Maria-Hoop. Voor zijn kostwin­ning zal hij daarvoor zeker mede afhankelijk zijn geweest van de inkomsten uit zijn directeurschappen.

In 1926 nam hij de muzikale leiding van harmonie Wilhelmina op zich tegen een honorarium van vier gulden per repetitie. Tijdens zijn directie werden werken ingestudeerd als Vienne reste Vienne, Doornroosjes bruidsvaart, de Ouverture uit Tancrède van Rossini, het Bruidskoor uit Wagners Lohengrin en Cavalerie Légère van Suppé. Het kan aan de tijdsomstandigheden gelegen hebben, maar het valt op dat hij tijdens zijn directieperiode met harmonie Wilhelmina aan geen enkel concours heeft deelgenomen. Het in 1941 door hem bij de muziekuitgever bestelde werk met de titel Je Maintiendrai (Ik zal handhaven), werd op 26 december van dat jaar voor het eerst tijdens een openbaar concert uitgevoerd. Direct al op 20 januari -enkele weken later- werd de vereniging op de vingers getikt door het op nationaal-socialistische leest geschoeide Nederlandsch Auteursrechtenbureau dat kort daarvoor alle civielrechtelijke rechten en verplichtingen van de Buma had overgenomen.

Dat gebeurde wegens een niet aangevraagde uitvoering van een viertal muziekwerken, waaronder het laatstgenoemde Je Maintiendrai. Of er ook een samenhang bestond met de -zeker gedurende de bezettingstijd- veelzeggende titel van dit werk, is niet bekend, maar geeft natuurlijk wel te denken. Het was namelijk bekend dat het spelen van stukken die volgens de bezetter blijk gaven van een Oranjegezinde instelling, problemen kon opleveren. Al in 1940 was het spelen van Franse en Waalse muziek verboden. De harmonie betaalde de verschuldigde auteursrechten en liet koeltjes weten niet geïnteresseerd te zijn in een aangeboden vast auteursrechtencontract. Zoals nog zal blijken, gaf deze affaire extra aanleiding om de activiteiten in de nu volgende jaren op een laag pitje te zetten.

De inzet van Bair Wolters als opleider van jeugdige muzikanten werd regionaal geroemd. Niet verwonderlijk dan ook dat burgemeester Geradts hem in 1934 aantrok als dirigent van het door hem opgericht knapenkoor De Stem der Jeugd. Zijn succes met dit koor mag daarom niet onvermeld blijven. Al in 1937 behaalde hij met dit koor een eerste prijs tijdens een concours in Heel. Op 28 maart 1940 dirigeerde Wolters de harmonie, oud-zangers en het knapenkoor tijdens een groots muzikaal jubileumprogramma bij gelegenheid van de 70e  verjaardag van oud-burgemeester Geradts. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde de relatie tussen Wilhelmina en dirigent Bair Wolters.